Eski Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik, emekli aylıklarına ilişkin mevcut sistemin beklentileri karşılayamadığını belirterek kapsamlı bir düzenleme çağrısı yaptı.
AK Parti Artvin Milletvekili Çelik, düşük aylık alan emeklilerin korunması amacıyla uygulanan taban aylık sisteminin, uzun yıllar çalışan ve daha fazla prim ödeyen emekliler açısından yeni bir adaletsizlik oluşturduğunu savundu. Çelik, çözüm olarak 2012’deki düzenlemeye benzer yeni bir intibak yasasını işaret etti. Çelik, 60, 61 ve 62’nci hükümetlerde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı görevini yürütmüştü.
“TÜRKİYE’DE 17 MİLYON 99 BİN 654 EMEKLİ VAR”
Çelik’in paylaştığı verilere göre Türkiye’de 4-A kapsamında 11,6 milyon, 4-B kapsamında 2,9 milyon ve 4-C kapsamında 2,56 milyon olmak üzere toplam 17 milyon 99 bin 654 emekli bulunuyor.
Emekli aylıklarının sürekli gündemde olduğunu belirten Çelik, yapılan iyileştirmelere rağmen beklentilerin karşılanamadığını ifade etti.
“ÇOK PRİM ÖDEYEN DAHA YÜKSEK AYLIK ALIR İLKESİNDEN UZAKLAŞILDI”
Bugünkü emeklilik sisteminin temelinin 2008’de yapılan sosyal güvenlik reformuna dayandığını hatırlatan Çelik, reformun esaslarından birinin sistemde daha uzun kalan ve daha fazla prim ödeyen sigortalıya daha yüksek aylık bağlanması olduğunu belirtti.
Çelik, yıllar içerisinde sistemin temel parametrelerinin dikkate alınmadığını savunarak şu değerlendirmede bulundu:
“Sistem, ‘çok prim ödeyen daha çok emekli aylığı alır’ ilkesinden uzaklaştı.”
EN DÜŞÜK EMEKLİ AYLIĞI ALANLARIN SAYISI 5 MİLYONA ULAŞTI
Başta emeklilik yaşı olmak üzere reformun temel ilkelerinden uzaklaşılması nedeniyle SGK sisteminin mali açıdan beklentileri karşılayamaz hale geldiğini belirten Çelik, yaşanan memnuniyetsizliklerin önce seyyanen zamlarla giderilmeye çalışıldığını kaydetti.
Çelik, 2019’da başlayan en düşük emekli aylığı uygulamasından ilk yıl 850 bin kişinin yararlandığını, bugün ise taban aylık alan emekli sayısının yaklaşık 5 milyona ulaştığını söyledi.
Diğer emeklilerin önemli bir bölümünün de 25-30 bin lira aralığında, taban aylığın biraz üzerinde gelir elde ettiğini ifade etti.
“10 YIL PRİM ÖDEYENLE 30 YIL ÖDEYEN ARASINDAKİ FARK ORTADAN KALKTI”
En düşük emekli aylığının 23 bin 552 liraya yükseltilmesini öngören düzenleme Meclis’e sunulmuştu. Düzenleme, yaşlılık, malullük ve ölüm aylığı alanlar ile hak sahiplerine yapılan en düşük ödemenin Temmuz 2026 döneminden itibaren bu seviyeye çıkarılmasını amaçlıyor.
Çelik, yeni taban aylığın ortaya çıkaracağı sonucu şöyle değerlendirdi:
“Bu durum 10 yıl prim ödeyerek emekli olanla, 25-30 yıl prim ödeyerek emekli olan arasındaki maaş farkını ortadan kaldırmıştır. Bu da daha çok çalışıp prim ödeyen emeklilerimiz açısından dezavantajlı bir durum ortaya çıkarmaktadır.”
ÇÖZÜM OLARAK YENİ İNTİBAK YASASINI GÖSTERDİ
Çelik, emekli aylıklarındaki dengesizliğin giderilmesi için şu adımların atılmasını istedi:
2008’de getirilen emeklilik kriterlerinin aşındırılmadan uygulanması, adaletsizliğe neden olduğunu belirttiği seyyanen zam gibi yöntemlerden kaçınılması ve mevcut en düşük emekli aylığı esas alınarak 2012’deki düzenlemeye benzer yeni bir intibak yasası çıkarılması gerektiğini belirtti.
Çelik ayrıca aylık bağlama oranı ile güncelleme katsayısının yeniden ele alınarak emekli aylıklarının ödenen prim ve çalışma süresine göre belirlenmesini önerdi.
Çelik’in bakanlığı döneminde hazırlanan 2012’deki intibak düzenlemesi, aynı şartlarda çalışmasına rağmen farklı aylık alan 2000 öncesi emekliler arasındaki dengesizlikleri gidermeyi amaçlamıştı.
