Araştırma kapsamında Karacadağ’ın 850, 1241 ve 1838 metre yükseltilerinden toprak ve kayaç örnekleri alındı. Toprak örnekleri 0-30 ve 30-60 santimetre derinliklerden toplandı.
Toprakların pH, elektriksel iletkenlik, kalsiyum karbonat, organik madde, alınabilir fosfor ve potasyum gibi temel fiziksel ve kimyasal özellikleri de incelendi.
Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri, yükselti ile toprak özellikleri arasındaki güçlü ilişki oldu.
1241 metredeki toprak örneklerinin tamamı kumlu kil, 850 ve 1838 metredeki örneklerin tamamı ise kumlu killi tın olarak sınıflandırıldı.
XRD analizlerinde kayaç örneklerinde olivin tespit edilirken, toprak örneklerinde olivine rastlanmadı.
Analizlerde toprak örneklerinin yüzde 83’ünde montmorillonit, yüzde 83’ünde kaolinit, yüzde 79’unda klorit ve yüzde 44’ünde illit tespit edildi.
XRF analizlerinde hem kayaç hem de toprak örneklerinde en yüksek ortalama oksit yüzde 45 ile SiO₂ oldu. Bunu yüzde 17 ile Al₂O₃, yüzde 14 ile Fe₂O₃ ve yüzde 7 ile CaO takip etti.
Araştırmada K₂O ve MnO miktarlarının topraklarda kayaçlara göre daha yüksek olduğu, buna karşılık CaO, MgO, Na₂O ve P₂O₅ miktarlarının kayaçlarda daha yüksek olduğu belirlendi.
Çalışmada ayrıca alınabilir fosfor ile montmorillonit, amfibol, illit-smektit ve mika-illit mineralleri arasında anlamlı ilişki tespit edildi. Fosforun Al₂O₃ ve Fe₂O₃ ile de pozitif ve anlamlı ilişki gösterdiği belirlendi.
Araştırma, Karacadağ havzasındaki toprakların kendilerini oluşturan bazalt kayaçlarıyla mineralojik ve elementsel ilişkisini ortaya koyarken, bölgenin toprak yapısı ve verimlilik potansiyeline ilişkin bilimsel literatüre katkı sunuyor.
Kaynak: Cuma Sarı /Siverek Son Haber
