Türkiye'de özel şirketler tarafından işletilen otoyol ve köprülerdeki Hızlı Geçiş Sistemi (HGS) uygulaması, milyonlarca araç sahibinin tepkisini çekiyor. Sosyal medyada paylaşılan belgeler ve mağdurların yaşadıkları, düşük tutarlı geçiş ihlallerinin kısa sürede yüksek borçlara dönüşmesini yeniden gündeme getirdi.
Sürücülerin tepkilerine neden olan süreç, HGS sisteminin geçiş ücretini tahsil edememesiyle başlıyor. İddiaya göre sürücünün hesabında yeterli bakiye bulunmasına rağmen gişelerde okuma hatası yaşanabiliyor. Ancak bu durumdan haberdar olmayan araç sahipleri, borçlarını zamanında ödeme fırsatı bulamıyor.
BORÇ E-DEVLET'TE DE GÖRÜNMÜYOR
Sürücülerin en büyük şikayetlerinden biri, yasal cezasız ödeme süresi olan ilk 15 gün içerisinde kendilerine SMS ve tebligat gönderilmemesi ve borcun e-Devlet mobil uygulaması üzerinden görüntülenememesi. Geçiş ücretine yasal sınırlar çerçevesinde dört kat ceza eklenmesinin ardından dosyanın hukuk bürolarına devredildiği belirtiliyor.
Borcundan haberdar olmayan vatandaşlar, süre geçtikten sonra faiz, dosya masrafı ve avukatlık ücretleriyle katlanan tutarlarla karşılaşıyor. Örneğin 54 lira 50 kuruşluk geçiş ihlalinin önce 2 bin 157 liraya, icra sürecinde ise 26 bin 495 liraya yükseldiği belirtiliyor.
Sosyal medyada paylaşılan belgeler, HGS kaynaklı borçların ulaştığı boyutu da gözler önüne serdi. Gaziantep'te bir araç kiralama şirketinde çalışan Behçet Tacirli, 13 bin liralık otoyol geçiş borcunun yaklaşık 76 bin liraya yükseldiğini belirtti. Tacirli, süreçte aracına haciz konulabildiğini ve banka hesaplarına bloke uygulanabildiğini söyledi.
Bir başka vatandaş, 54 lira 50 kuruşluk geçiş ihlali nedeniyle 2 bin 157 lira ödemek zorunda kaldığını aktardı. Öncesinde herhangi bir mesaj almadığını belirten Bahadır T. ise 210 liralık geçiş borcunu 4 bin 200 lira olarak ödemek zorunda kaldığını ifade etti.
Nefes'in haberine göre, CHP Gaziantep Milletvekili Hasan Öztürkmen, çok sayıda vatandaşın şikayetini kendilerine ilettiğini belirterek, "Otoyol şirketlerinin tahsilat uygulamalarının ve hukuk bürolarıyla ilişkilerinin aydınlatılması gerekiyor" dedi.
PLAKA SORGULAMA SİSTEMİ DEĞİŞTİ
HGS mağduriyetlerine ilişkin tartışmalar sürerken, plaka sorgulama sisteminde Ekim ayında yapılan değişiklik de gündeme geldi. Daha önce vatandaşlar herhangi bir aracın otoyol geçiş bilgilerini sorgulayabilirken, Kişisel Verileri Koruma Kurulunun (KVKK) incelemesi ve kararı sonrasında uygulama değiştirildi.
Yeni sistemle birlikte sorgulama işlemleri sadece ruhsat sahibi ilgili tarafından e-Devlet üzerinden yapılabilir hale geldi. Söz konusu değişiklik, daha önce plaka üzerinden sorgulama yapmaya alışkın olan vatandaşların geçiş ihlallerini takip etmesini de zorlaştırdı.
BAKAN URALOĞLU: "SMS'LE VE E-DEVLET'TE BİLDİRİYORUZ"
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, HGS şikayetlerine ilişkin yaptığı açıklamada, süreci hem Bakanlık hem de Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) olarak yakından takip ettiklerini söyledi.
Otoyol geçişlerinde HGS etiketi ve plaka üzerinden tanımlama yapıldığını belirten Uraloğlu, eskiyen etiketler ile kirlenen veya deforme olan plakaların sistemde zaman zaman sorunlara yol açabildiğini ifade etti. Yapay zeka destekli sistemle plakanın tahmin edilerek işlem yapıldığını aktaran Bakan, hatalı işlem tespit edilmesi ve kendilerine bildirilmesi halinde geriye dönük işlemlerin iptal edildiğini söyledi.
İhlalli geçişlerde 15 gün içinde sisteme kayıtlı telefon numaraları üzerinden SMS gönderildiğini belirten Uraloğlu, vatandaşların telefon numaralarını e-Devlet veya HGS sistemleri üzerinden güncel tutmaları gerektiğini vurguladı.
Bakan Uraloğlu, ödeme ve ceza sürecine ilişkin şu ifadeleri kullandı:"Biz 15 gün içinde gerekli bildirimi yaptık, eğer vatandaşımızın eksik bakiyesi varsa veya plakası hiç HGS abonesi olmamışsa, 'süre geçti, sen geçemezsin' demiyoruz. 15 gün içinde bir HGS hesabı açar öderse yine hiçbir problem yok. Bunlar olmadı, 15. günden 45. güne kadar bir kat ceza uygulamasıyla yine aynı süreç devam ediyor. Yani vatandaşımız 45. güne kadar eğer öderse bir kat ceza uygulaması söz konusu. 46. günden sonra özellikle kamu-özel işbirliği otoyollarında vatandaşa en az 15 gün içinde bir tebligatla bildirim yaparak bu süreci yine durdurmayı maksatlıyoruz. Eğer bu tebligata rağmen bir işlem, bir ödeme, bir başvuru yapılmamışsa bu sefer olay esasında bizim de istemediğimiz avukatla takip sürecine kadar gidiyor."
KGM'DEN OTOYOL ŞİRKETLERİNE KRİTİK UYARI
Bakan Uraloğlu'nun açıklamasının ardından KGM koordinasyonunda otoyol işletmecisi şirketlerin temsilcileriyle toplantı gerçekleştirildi. Toplantıda, HGS kaynaklı mağduriyetlerin önlenmesi ve icra süreçlerinin azaltılması için işletmeci şirketlere uyarılarda bulunuldu.
Görüşmede, bazı vatandaşların geçiş sırasında HGS hesaplarından ücret çekilmesine veya 15 günlük cezasız ödeme süresi içerisinde borçlarını ödemesine rağmen, bu işlemlerin şirketlerin finans birimlerinde görünmediği tespit edildi.
ENTEGRASYON SORUNU ORTAYA ÇIKTI
HGS ödeme sistemi ile otoyol işletmecilerinin sistemleri arasındaki entegrasyon eksikliğinin mağduriyetlere yol açtığı belirtilirken, ödemelerin şirketlerin finans birimlerine anlık olarak yansımasını sağlayacak entegrasyonun hızla tamamlanması kararlaştırıldı.
Böylece geçiş ücretini zamanında ödeyen vatandaşların borçlu gösterilmesinin ve dosyalarının icra aşamasına taşınmasının önüne geçilmesi hedefleniyor. Bakan Uraloğlu da belirlenen süreçlerin dışında mağduriyet yaşayan vatandaşların kendilerine başvurabileceğini belirterek, bu kişilere gerekli desteğin sağlanacağını söyledi.
HGS BORCU NEREDEN VE NASIL SORGULANIR
Sürücüler HGS hesap hareketlerini, ihlalli geçişlerini ve varsa cezalarını e-Devlet, PTT'nin HGS uygulaması ve ilgili otoyol işletmecilerinin internet siteleri üzerinden kontrol edebiliyor. e-Devlet sistemine giriş yaptıktan sonra arama bölümüne "HGS" veya "Araçlarım" yazılarak ilgili hizmetlere ulaşılabiliyor. HGS borcu sorgulama ekranları şöyle sıralanıyor:
KGM – İhlalli geçiş ve borç sorgulama
PTT – HGS ihlali geçiş bilgileri
PTT – HGS hesap bilgileri
PTT – HGS geçiş geçmişi
PTT – HGS müşteri hizmetleri




