Şanlıurfa'nın Hilvan ilçesi Ovacık'ta (Hasenik) Bağ Bozumu ve Şire Şenliği son yıllarda yapılmasa da halk kendi ihtiyacını ve ticari amaçla her yıl bu zamanlar Bastık, Çekçek, Cevizli Sucuk, Pekmez ve daha birçok ürününü yapmayı sürdürüyor.
Bunlar arasında pekmez yapımında pekmeze toprak katılması ise cevabını arayan sorular arasında yer alıyor.
Sağlık için faydaları saymakla bitmeyen pekmez, Şanlıurfa'da uzun bir uğraş sonucunda sofralara konuk olur.
El emeğinin ve sabrın bir araya gelmesiyle meydana gelen pekmez, kahvaltıların ve çeşitli tatlıların ana malzemeleri arasında yerini alır.
Pekmez yapımında hemen her zaman pekmez toprağı kullanılır.
Pekmez toprağı bir toprak türüdür ve genellikle pekmez yapımında tercih edilir.
Yapısı incelendiğinde ortalama %70’lik bir payında kalsiyum karbonat yani kireç gözlemlenir.
Uzmanlara göre pekmez toprağının büyük bir kısmı kireç taşından oluşmakta. Yine bu analizler sonucunda pekmez toprağının metal içerdiği bilgisi de yer alır.
Pekmez toprağı, asbest yataklarına yakın konumlarda bulunabilir. Erozyon sonucunda ortaya çıkan topraklardan ayrıştırılır.
Günümüzde Anadolu’nun farklı konumlarında pekmez yapımında pekmez toprağı kullanılmakta.
Bazı yöre halkı ise bu toprağı kullanmamayı tercih eder.
Bu kapsamda geleneksel yöntemlerle hazırlanan pekmezlerin yapımında kullanılan pekmez toprağı, pekmeze akışkanlık ve kıvam vermesi için eklenir.
Pekmezde bulunan şıranın duru olması için değerlendirilir.
Pekmez karışımındaki katı maddelerin çökmesi için eklenen pekmez toprağı, tamamen tercihe bağlı olarak pekmez yapılırken kullanılabilir.
Dolayısıyla pekmez hazırlarken illa ki pekmez toprağı eklemenize gerek yok.
Bildiğiniz yöntemlerle denediğiniz pekmez tarifine kıvam vermesi için farklı maddeler ekleyebilirsiniz.
Pekmez toprağı yerine ne kullanılır diyecek olursanız aklınızda daha doğal ve pratik malzemeler gelebilir.
Örnek verecek olursak; karbonat veya kabartma tozu ekleyebilirsiniz.
Pek çok yöre halkı, pekmez tozunun ekleneceği aşamada karbonat ya da kabartma tozu ekliyor.
Bazı pekmez tariflerinde ise kıvam verici malzemelerin eklenmesi önerilmemekte.
Pekmez hazırlama mevsiminde eğer pekmez toprağına ihtiyaç duyarsanız; en yakın aktara gidip doğal ve katkısız pekmez toprağı temin edebilirsiniz.
Açık beyaz renkli olan bu toprak kireç görünümüne sahip.
Ne kadar ölçüde pekmez yapacaksanız, ihtiyacınız kadar alabilirsiniz.
Pekmez toprağı üzerine yapılan araştırmalar farklı görüşleri de ortaya çıkarıyor. Yıllardır pekmez toprağı kullanarak pekmez yapan büyüklerimiz, bu toprağın zararsız olduğunu söylese de bilimsel incelemeler bu görüşlerin aksini iddia ediyor.
Pekmez toprağı kanserojen madde içermektedir diyen bilirkişiler, bu toprağın kullanılmasını önermemekte.
Pekmez toprağının temas ettiği asbest toprak, kanserojen maddeler bakımından güçlü. Bu nedenle pekmez toprağının da bu etkisi olduğu düşünülüyor.
Pekmez toprağının işlevini gören diğer malzemeleri ekleyerek daha sağlıklı ve hayat dostu pekmezler üretebilirsiniz.
Yanı sıra yerleşim yerlerine yakın konumlardan toplanan pekmez toprağında, çeşitli atık ve çöp kalıntıları da olduğu tespit edilmiş durumda.
Yine uzmanlar pekmez yapımında zararlı toprak eklenmesinin yanlış ve sağlıksız olduğunu belirtilmekte.
Topraksız pekmez ile sağlıklı bir yaşam sürmenizi de tavsiye etmekte.
