Araştırmacı Saliha Akan'ın aktardığı bilgilere göre sabun benzeri temizlik ürünü imalatının tarihsel gelişimi, Mezopotamya'da M.Ö 2500'lerde Sümerler ile başlar ve M.Ö.1800'lerde Babil medeniyeti tabletlerinde de bu bilgiye rastlanır;daha çok hayvansal yağın kül ile karıştırılması ile kremsi, macunsu bir ürün elde edilir.
Bunu takip eden geleneksel zeytinyağı sabununun gelişimi ise zeytin üretiminin yoğunlaştığı Doğu Akdeniz Levant bölgesinde M.Ö.1000 tarihinde, bugünkü Suriye-Filistin hattında, zeytinyağı ve külün karışımıyla hazırlanır.
Esas sabunlaşma tekniği olan sabunun kalıplanması ve kurutulması şekli,M.S.8.yy.da Ortaçağ medeniyetlerinde gerçekleşir ki Halep ve Nablus, modern sabun tekniğinin öncü merkezleridir; özellikle Halep, güçlü bir sabun üretim merkezi olarak öne çıkar.
Modern sabunun Avrupa'ya geçişi ise,M.S.11-12.yy.da başlar, Haçlı seferleri ve ticaret yoluyla gerçekleşir; Marsilya ve Kastilla Avrupa'da sabun üretim merkezleri haline gelir.
Osmanlı'da sabun üretiminin yoğunlaştığı yerel merkezler arasında zeytin tarımının yapıldığı Halep, Nizip, Birecik, Kilis ve Antakya yer almaktadır. Birecik, bu ağ içinde Fırat yoluyla sabun ticareti ve dağıtımında öne çıkar.
Kayıtlara göre Birecik'te 4 sabunhane bulunuyordu; Tekin Sabunhanesi, restorasyon ihtiyacı ile birlikte bugün varlığını koruyor.
Birecik'in komşusu Nizip'te ise 1860 tarihli, Birecikli Fincancıoğulları'na ait sabunhane ve 1880 tarihli Sayınlar sabunhanesi, en eski sabunhaneler arasında görünmektedir.
Sabunhaneler genel özellikleriyle, yerel kesme taştan inşa edilen, Birecik'te bazılarında kaya oyuğu birimlerin de yer aldığı, üretim-kalıplama-üst kat kurutma- depolama bölümlerinden oluşan avlulu, kemerli kompleks yapılardı.
